Od rany do zwycięstwa: czy Ukraina jest gotowa na systemową rehabilitację weteranów przez sport

16 kwietnia 2026 roku na Narodowym Uniwersytecie Wychowania Fizycznego i Sportu Ukrainy odbyło się otwarte spotkanie eksperckie
„Od rany do zwycięstwa: czy Ukraina jest gotowa na nowy system rehabilitacji?”, które stało się nie tylko platformą dyskusyjną, lecz próbą wypracowania wspólnej wizji przyszłego modelu sportu adaptowanego i rehabilitacji na Ukrainie.

Wydarzenie połączyło przedstawicieli instytucji państwowych, resortowych ministerstw, środowiska naukowo-edukacyjnego, narodowego uniwersytetu olimpijskiego, organizacji społecznych, środowiska sportowego, ośrodków rehabilitacyjnych oraz samych weteranów — tych, dla których ten system ma działać w pierwszej kolejności.

Pełnoskalowa wojna radykalnie zmieniła strukturę społeczną ukraińskiego społeczeństwa. Tysiące wojskowych wraca do życia cywilnego z ranami — fizycznymi i psychicznymi. W tym kontekście rehabilitacja przestaje być wąskim tematem medycznym i staje się kwestią odporności państwa.

Sport adaptowany odgrywa w tym procesie znacznie szerszą rolę niż zwykła aktywność fizyczna. To narzędzie: odbudowy fizycznej, stabilizacji psychoemocjonalnej, integracji społecznej, kształtowania nowej tożsamości po urazie

Głównym wyzwaniem, które wielokrotnie padało podczas spotkania, jest jednak brak systemowości.

Otwierając wydarzenie, dyrektor centrum edukacyjno-rehabilitacyjnego Narodowego Uniwersytetu Wychowania Fizycznego i Sportu Wiktor Korż od razu wskazał kluczowy problem: na Ukrainie istnieje już sporo inicjatyw, ale pozostają one rozproszone.

„Rehabilitacja fizyczno-sportowa i sport adaptowany to niezwykle ważny element społeczny, który ma służyć odbudowie i integracji społecznej naszych rannych weteranów.
Wymaga to indywidualnego podejścia, profesjonalnej opieki medycznej i uwzględnienia stanu zdrowia każdej osoby.
Tylko wtedy te narzędzia naprawdę przyniosą pożytek i nie zaszkodzą.
Sport i rehabilitacja fizyczna to potężne narzędzia, które muszą opierać się na głębokiej wiedzy i odpowiedzialności, i tylko wtedy naprawdę przyniosą pożytek, a nie szkodę”.

Jego teza nadała ton całej dyskusji: nie chodzi o tworzenie nowych, osobnych projektów, lecz o zbudowanie spójnego ekosystemu.

Osobną uwagę poświęcono roli edukacji w budowaniu tego systemu.
P.o. rektora Narodowego Uniwersytetu Wychowania Fizycznego i Sportu Ukrainy – Olha Borysowa podkreśliła strategiczne znaczenie kształcenia specjalistów.

„Dziś uczelnie muszą wychodzić poza klasyczną edukację i stawać się ośrodkami kształtowania nowego systemu rehabilitacji.
Mówimy o kształceniu specjalistów, którzy będą pracować na styku sportu, medycyny i psychologii.
To właśnie tacy ludzie zapewnią jakość i bezpieczeństwo procesu powrotu weteranów do zdrowia”.

To podejście podkreśla, że problem sportu adaptowanego jest nie tylko organizacyjny, ale i kadrowy. Bez systemowego kształcenia specjalistów nawet najlepsze programy nie będą działać skutecznie.

Ważnym blokiem dyskusji była analiza doświadczeń USA i Izraela — krajów mających wieloletnią praktykę pracy z weteranami.

Artem Honczarenko, kierownik Instytutu Rehabilitacji, Reintegracji i Rozwoju Zawodowego „Architektura Odporności” KNUBA, zwrócił uwagę, że kluczową różnicą tych systemów jest ich zintegrowanie.

„W USA i Izraelu sport adaptowany nie istnieje osobno — jest wbudowany w państwową politykę rehabilitacji.
To część ciągłego procesu: od szpitala do pełnoprawnego powrotu do społeczeństwa.
Dla Ukrainy ważne jest nie tylko przejąć to doświadczenie, lecz właściwie wbudować je we własny system”.

Faktycznie chodzi o przejście od „pomocy po urazie” do modelu „towarzyszenia człowiekowi na wszystkich etapach powrotu do zdrowia”.

Jednym z najmocniejszych momentów spotkania było wystąpienie weterana Wadyma Honczarenki, który podzielił się własnym doświadczeniem udziału w zawodach międzynarodowych.

„Sport adaptowany to nie tylko odbudowa fizyczna.
To powrót wiary w siebie, możliwość ponownego poczucia kontroli nad własnym życiem.
To właśnie przez sport udało mi się znaleźć nową motywację i wrócić do aktywnego życia”.

Jego słowa w istocie potwierdziły to, o czym mówili eksperci: skuteczność systemu mierzy się nie liczbą programów, lecz zmianami w życiu konkretnych ludzi.

Wśród uczestników spotkania byli także: szef Komitetu Sportu Ukrainy – Illia Szewlak, naczelnik zarządu zdrowia fizycznego i psychicznego Ministerstwa ds. Weteranów Ukrainy – Wiaczesław Czernenko oraz inni goście, którzy aktywnie uczestniczyli w dyskusji. 

Jednym z głównych wniosków spotkania była konieczność realnej współpracy między państwem, instytucjami edukacyjnymi, biznesem i organizacjami społecznymi. Bez takiej współpracy system sportu adaptowanego pozostanie rozproszony i nie zapewni trwałego efektu.

Spotkanie na Narodowym Uniwersytecie Wychowania Fizycznego i Sportu Ukrainy pokazało, że na Ukrainie istnieje już zrozumienie problemu i obecni są wszyscy kluczowi gracze potrzebni do jego rozwiązania. Następnym krokiem jest jednak skonsolidowanie wysiłków, by weterani wrócili do pełnego życia.

Sport adaptowany dziś to nie tylko aktywność fizyczna. To nowa polityka społeczna, powrót ludzi do życia, zdolność państwa do odpowiadania na wyzwania wojny.

I główne pytanie, które pozostało po wydarzeniu:
czy Ukraina zdoła połączyć wszystkie te wysiłki w jeden system, który działa nie punktowo, lecz dla każdego weterana?

Odpowiedź zależy nie od słów, lecz od decyzji, które zapadną w najbliższym czasie.

Zwracamy też uwagę, że rozpoczyna się kampania rekrutacyjna 

Rekrutacja 2026: Nowy zawód — nowa droga po służbie

Instytut Weteranów KNUBA otwiera Rekrutację 2026 dla weteranów, obrońców i ich rodzin. Dla osób ze statusem UBD przyjęcie bez egzaminu NMT — na podstawie rozmowy. 

12 uczelni. Ponad 100 kierunków, formaty online i stacjonarne, wsparcie aż do zatrudnienia. 

To krok od służby do nowego zawodu. Szczegóły: www.veterano.info (http://www.veterano.info/)

📲 073 177 72 73