Australia i Nowa Zelandia opublikowały pierwsze wspólne wytyczne dotyczące wstrząśnienia mózgu: najważniejsze wnioski dla praktyki

W styczniu–lutym 2026 roku w czasopiśmie Australian Journal of General Practice ukazało się podsumowanie pierwszych australijsko-nowozelandzkich wytycznych klinicznych dotyczących postępowania w lekkim urazie mózgu (TBI) i wstrząśnieniu mózgu oraz w utrzymujących się objawach po wstrząśnieniu. Samym wytycznym towarzyszył artykuł w czasopiśmie Medical Journal of Australia (2025). Na pierwszym miejscu wśród autorów podsumowania figuruje Barlow KM; dokument obejmuje dorosłych i dzieci i powstał z udziałem specjalistów z wielu dziedzin oraz przedstawicieli pacjentów. Celem jest zmniejszenie różnic w tym, jak pomaga się ludziom w różnych placówkach.

Wytyczne zawierają 119 rekomendacji i 27 punktów praktycznych. W podsumowaniu dla lekarzy rodzinnych, którzy mają pierwszy kontakt z pacjentem, opisano co następuje.

Co zaleca podsumowanie

• Ścisły odpoczynek w łóżku jest nieskuteczny. Zwykłą aktywność codzienną warto kontynuować z przerwami, a wysiłek fizyczny przywracać stopniowo.
• Objawy zwykle ustępują w ciągu kilku tygodni. Jeśli trwają dłużej niż 4 tygodnie, uznaje się je za utrzymujące się.
• Utrzymujące się objawy nie są rzadkością: według danych przytoczonych w artykule — u 30–40% dzieci i 20–50% dorosłych.
• W takich przypadkach najlepiej zaangażować zespół multidyscyplinarny. Autorzy przyznają, że dostępność takich służb jest nierównomierna w poszczególnych regionach, dlatego wytyczne radzą lekarzowi podstawowej opieki zdrowotnej koordynować pomoc z dostępnymi zasobami lokalnymi.
• Pomoc zależy od objawów: osobno omawia się ból głowy, trudności poznawcze, sen i zmęczenie, zdrowie psychiczne, równowagę i zawroty głowy oraz objawy wegetatywne.

Czego nie warto robić

• Zalecać ścisły odpoczynek w łóżku.
• Wracać do sportu, zanim objawy ustąpią i wróci zwykła sprawność.

Jak to czytać w ukraińskim kontekście

To nie jest ukraiński protokół i jego postanowień nie można przenosić bez dostosowania do naszych warunków. Warto jednak omówić z lekarzem, który prowadzi Ciebie lub Twoje dziecko po wstrząśnieniu mózgu, przekaz o stopniowym wracaniu do aktywności zamiast całkowitego spoczynku oraz o wczesnym włączeniu specjalistów, jeśli objawy nie ustępują.

Źródła

• A summary of the first Australian and Aotearoa New Zealand Clinical Practice Guideline for the management of mild traumatic brain injury/concussion and persisting post-concussion symptoms. Aust J Gen Pract 2026;55(1–2):29–35
• DOI artykułu AJGP: 10.31128/AJGP-08-25-7801

Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani psychologiem. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.